عنوان دوره آموزشی: محیط و قوانین کار
مهندس علیرضا پهلوان حسینی
عضو هیئت تشخیص اداره کار یزد
نحوه برگزاری : آنلاین
حضور در دوره آموزشی و اعطای گواهینامه برای عموم رایگان
گواهی پایان دوره: گواهی پایان دوره توسط شرکت آتی سلامت محیط و کار پویا اعطا می گردد. این شرکت دارای مجوز آموزشی از مرکز تحقیقات وزارت کار و سازمان فنی و حرفه ای کشور می باشد.
جهت دریافت جزوه آموزشی دوره محیط و قوانین کار کلیک نمایید.
با عنایت به وبینار فوق، مطلب زیر می تواند برای شما مفید باشد.
محیط و قوانین کار: آشنایی با حقوق، وظایف و الزامات محیطهای کاری
ورود به محیطهای کاری بدون شناخت قوانین و الزامات قانونی، میتواند زمینهساز مشکلاتی جدی برای کارکنان و حتی کارفرمایان باشد. بسیاری از افراد زمانی متوجه اهمیت این قوانین میشوند که با اختلافات شغلی، عدم دریافت حقوق قانونی، نبود امنیت شغلی یا مشکلات ایمنی مواجه میشوند. به همین دلیل پودمان سوم کتاب «الزامات محیط کار» پایه دهم با عنوان «محیط و قوانین کار» طراحی شده تا هنرجویان را از همان ابتدای مسیر شغلی با قواعد اصلی کار آشنا کند. در ادامه، مفاهیم کلیدی این پودمان را به زبانی روشن، کاربردی و قابل استفاده برای همه کاربران مرور میکنیم.
محتوای آموزشی پیشنهادی: مروری بر قوانین کار
قانون کار چیست و چرا اهمیت دارد؟
قانون کار مجموعهای از ضوابط است که ارتباط میان کارگر و کارفرما را ساماندهی میکند. این قانون نهفقط برای صنایع بزرگ، بلکه برای تمام کارگاهها، فروشگاهها، مراکز خدماتی و حتی بسیاری از مشاغل کوچک کاربرد دارد. اهمیت قانون کار در چند نکته خلاصه میشود:
- تضمین حقوق کارگران
- مشخص کردن وظایف کارفرمایان
- پیشگیری از اختلافات شغلی
- ارتقای ایمنی و بهداشت کار
- ایجاد چارچوبی استاندارد برای محیطهای کاری
این قوانین زیر نظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اجرا و نظارت میشود.
مفاهیم پایه در قانون کار
برای شناخت محیط کار ابتدا باید اصطلاحات اصلی قانون را بشناسیم. این اصطلاحات پایهایترین عناصر پودمان سوم هستند.
- کارگر: هر فردی که در برابر دریافت مزد یا حقوق برای کارفرما کار انجام میدهد—چه ساده، چه تخصصی و چه فنی—کارگر نامیده میشود.
- کارفرما: شخص یا سازمانی که مسئولیت اداره محیط کار را بر عهده دارد و کارکنان تحت مدیریت او فعالیت میکنند.
- کارگاه: محلی که کارگر در آن وظایف خود را انجام میدهد. این محل میتواند کارخانه، دفتر، مغازه، مزرعه، آتلیه یا هر نوع مکان کاری دیگر باشد.
- کارآموز: فردی که برای یادگیری مهارت تحت نظارت استادکار یا کارفرما آموزش میبیند. کارآموزی نیز مشمول برخی مقررات قانونی است.
شناخت دقیق این مفاهیم باعث میشود کارکنان حقوق خود را بهتر بشناسند و محیط کار ضابطهمند باقی بماند.
حقوق کارگران بر اساس قانون
یکی از بخشهای مهم در محیط کار، آشنایی با حقوق پایهای کارگران است. قانون کار برای حمایت از کارکنان مجموعهای از حقوق ضروری را تضمین کرده است:
- مزد منصفانه: میزان حداقل حقوق در ایران هر سال توسط «شورای عالی کار» تعیین میشود و هیچ کارگاهی نمیتواند کمتر از آن پرداخت کند.
- بیمه تأمین اجتماعی: تمام کارکنان باید از روز اول کاری، تحت پوشش بیمه قرار گیرند. این بیمه آینده شغلی، درمان، بازنشستگی و ازکارافتادگی آنها را بهطور کامل حمایت میکند.
- امنیت شغلی: هیچ کارگری بدون دلایل قانونی و بدون طی مراحل حل اختلاف نمیتواند اخراج شود.
- ساعت کار استاندارد: ساعات کار باید مطابق قانون باشد و اضافهکاری تنها با توافق طرفین انجام میشود.
- مرخصی سالانه: کارگران حق دارند در سال مقدار مشخصی مرخصی با حقوق داشته باشند.
- حق تشکلیابی: کارکنان میتوانند عضو انجمنهای صنفی یا شوراهای کارگری شوند.
این حقوق پایه برای جلوگیری از استثمار و تضییع حقوق کارکنان تدوین شدهاند.
وظایف کارفرمایان در محیطهای کاری
قانون کار فقط از کارگران حمایت نمیکند؛ بلکه برای کارفرمایان نیز وظایف مشخصی تعیین کرده است. مهمترین این وظایف عبارتاند از:
- ایجاد محیطی ایمن و سالم: کارفرما باید شرایط محیط کار را از نظر ایمنی، بهداشت و سلامت در وضعیت استاندارد نگه دارد.
- آموزش کارکنان: تمام کارگران باید آموزشهای لازم در خصوص ایمنی، بهداشت، نحوه انجام کار و استفاده از تجهیزات را دریافت کنند.
- بیمهکردن همه کارکنان: این یک الزام قانونی است، نه یک انتخاب.
- پرداخت بهموقع حقوق: کارفرما موظف است حقوق و مزایای کارکنان را در زمان تعیینشده پرداخت کند.
- فراهمکردن امکانات رفاهی اولیه: مثل سرویس بهداشتی، آب سالم، لباس کار، تهویه و فضای منظم.
شناخت این وظایف باعث میشود کارکنان از حقوق خود آگاه باشند و محیط کاری عادلانهتری شکل گیرد.
محتوای آموزشی پیشنهادی: آشنایی با وظایف قانونی کارفرمایان و پیمانکاران در حوزه پیشگیری از حوادث و بیماری های ناشی از کار و تبعات حقوقی ناشی از آن
قرارداد کار
رابطه کاری بدون قرارداد روشن، یک رابطه پرخطر است. قرارداد کار انواع مختلفی دارد: موقت، دائم، کارمزدی و ساعتی. اما مهمتر از نوع قرارداد، مشخص بودن مفاد آن است. یک قرارداد استاندارد باید شامل موارد زیر باشد:
- مشخصات کامل کارگر و کارفرما
- عنوان شغل و نوع کار
- ساعت و محل کار
- دستمزد و مزایا
- دوره قرارداد
- شرایط خاتمه یا فسخ قرارداد
وجود قرارداد شفاف از بسیاری مشکلات حقوقی پیشگیری میکند.
محتوای آموزشی پیشنهادی: اصول و فنون تدوین و تفسیر قراردادهای تجاری
محیط کار سالم و اصول آن
ویژگیهای یک محیط کار استاندارد شامل:
- روشنایی کافی: نور مناسب باعث کاهش خستگی چشم و افزایش دقت میشود.
- تهویه مطلوب: هوای سالم برای سلامت کارکنان ضروری است.
- نظم و ترتیب: محیط بینظم منجر به کاهش بهرهوری و افزایش احتمال حادثه میشود.
- رعایت نکات ایمنی: استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، چیدمان درست ابزار، و اجرای دستورالعملهای ایمنی از الزامات محیط کار حرفهای است.
- بهداشت محیط: نظافت سطوح، دفع پسماندها، دسترسی به امکانات بهداشتی و آب سالم از ضروریات هر کارگاه است.
محتوای آموزشی پیشنهادی: آشنایی با قوانین حفاظت، ایمنی و بهداشت شغلی
نهادهای نظارتی مرتبط با قانون کار
برای اجرای درست قوانین، چند نهاد نظارتی در ایران نقش کلیدی دارند:
- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی: مسئول بازرسی کار، رسیدگی به شکایات و پیگیری تخلفات است.
- سازمان تأمین اجتماعی: مسئولیت ثبت بیمه، سوابق کاری و پرداخت خدمات درمانی و بازنشستگی را بر عهده دارد.
- هیأتهای تشخیص و حل اختلاف: این مراجع به اختلافات میان کارگر و کارفرما رسیدگی میکنند.
- شوراهای کارگری و انجمنهای صنفی: نمایندگان رسمی کارکنان در محیط کار هستند.
آشنایی با این نهادها باعث میشود کارکنان در صورت نیاز بدانند باید به کجا مراجعه کنند.
محتوای آموزشی پیشنهادی: نقش قوانین و نظامات دولتی در شناسایی و کنترل خطرات
نوجوانان و کارآموزان در قانون کار
- کار افراد زیر ۱۵ سال ممنوع است.
- کارهای خطرناک، سخت و زیانآور برای نوجوانان ممنوع میباشد.
- نظارت استادکار یا مربی الزامی است.
- ساعات کار آنها کمتر از کارگران بزرگسال است.
این مقررات برای حفظ سلامت و رشد مناسب نوجوانان در محیط کار تعیین شدهاند.
نتیجهگیری
پودمان سوم کتاب الزامات محیط کار به هنرجویان کمک میکند تا قبل از ورود به بازار کار با حقوق، وظایف و الزامات قانونی آشنا شوند. شناخت قانون کار نهتنها از تضییع حقوق کارکنان جلوگیری میکند، بلکه کیفیت محیطهای کاری را نیز افزایش میدهد. یک محیط کار موفق محیطی است که در آن قانون، اخلاق حرفهای، امنیت و نظم بهطور همزمان رعایت شود.
محتوای آموزشی پیشنهادی: وبینارها و دوره های آموزشی ایمنی و آتش نشانی
"شرکت فناور آتی سلامت محیط کار و پویا، دارای مجوز برگزاری دوره های آموزشی از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور،مجوز کانون تبلیغات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مجوز فناوری تحت حمایت پارک علم و فناوری یزد می باشد."
رشته های دانشگاهی مرتبط
نظرات و پیشنهادات
حامیان
