معرفی رشته مهندسی صنایع، مقطع کارشناسی
کارشناسی مهندسی صنایع
رشته مهندسی صنایع، مجموعه ای از دانش ها و مهارت ها است که در مدیریت کارکنان، مدیریت مالی و اقتصادی، برنامه ریزی پروژه های کوچک و بزرگ و مدیریت واحدهای صنعتی یا اداری به کار می رود. وجود مهندس صنایع در هر بخشی می تواند باعث افزایش بازدهی کار و مدیریت سرمایه های آن بخش شود. اگر علاقه مند به مباحثی همچون مدیریت افراد، مدیریت در سیستم های اجرایی، برنامه ریزی برای واحدهای مختلف صنعتی، کنترل پروژه، بهبود تولید و کارایی یک مرکز هستید، این رشته می تواند برای شما مناسب باشد.
با پیچیده تر شدن سیستم های صنعتی، خدماتی، بازرگانی و اداری باعث شده مدیریت در این زمینه ها به یک علم تبدیل شده است. همچنین فشار رقابت در بازار موجب شده که مدیریت این گونه سیستم ها نیازمند یک رویکرد سیستمی باشد که بتواند ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و توسعه پایدار را در برگیرد. فارغ التحصیلان رشته مهندسی صنایع که دوره آموزشی متشکل از دروس علوم پایه، دروس مهندسی، دروس آزمایشگاهی، برنامه ریزی و سیستم را گذراندند می توانند به عنوان مشاوران یا مدیرانی کارآمد، هدایت و راهبری این سیستم های پیچیده را بر عهده گیرند.
فارغ التحصیلان دوره کارشناسی مهندسی صنایع دارای حداقل توانمندی هایی به شرح زیر خواهند بود:
- بهبود سیستم های مرکب از انسان، ماشین و اطلاعات
- شناسایی و رفع عوامل ناکارآمدی در انواع سیستم های صنعتی، خدماتی، بازرگانی
- سنجش و بهبود عملکرد انواع سیستم های صنعتی، خدماتی در بعد کلان
- ارایه الگوهای کارآمد و ارتقاء راندمان سیستم ها
- مدیریت، برنامه ریزی و اجرای انواع پروژه های قابلیت سازی و بهبود عملکرد سیستم ها
- داشتن قدرت تجزیه و تحلیل، خلاقیت، مدیریت و انجام کار تیمی
- آشنایی با نرم افزار های مربوط به مهندسی صنایع
تاریخچه مهندسی صنایع
مهندسی صنایع با انقلاب صنعتی در ابتدای قرن نوزدهم شکل گرفت. ظهور اختراعات و نوآوری ها باعث شد تا تولیدات به صورت انبوه انجام شود. برای بهبود کارایی و بازدهی سیستم های تولید انبوه، برنامه ریزی و مدیریت بخش های مختلف از جمله نیروی انسانی اهمیت ویژه ای پیدا کرد. همچنین احساس نیاز به نیروی متخصص و مدیر برای پیشرفت هرچه بهتر و بیشتر صنایع باعث به وجود آمدن رشته ای به نام مهندسی صنایع شد.
تلاش افرادی با نام های فردریک تیلور (1856–1915) ، فرنک گیلبرت (1868-1924) و همسرش لیلیان مولر در پایه گذاری مهندسی صنایع نقش بسزایی داشته است. اولین دانشکده مهندسی صنایع در سال 1908 در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیای آمریکا که یکی از قدیمی ترین و معتبر ترین دانشگاه های آمریکا و جهان است، تشکیل شد. در دهه 1930 به علت بروز بحران بزرگ اقتصادی و در سال های جنگ جهانی دوم توجه زیادی به مهندسی صنایع معطوف شد.
در ایران نیز دانشگاه صنعتی شریف در سال 1347، اولین دانشکده مهندسی صنایع را بنیان گذاری کرد. اولین گروه دانشجویان مهندسی صنایع ایران در سال 1351 فارغ التحصیل و در صنایع مختلف مشغول به کار شدند. در حال حاضر نیز رشته مهندسی صنایع به اندازه کافی شناخته شده است و جزء 5 رشته نخست الویت های داوطلبان رشته های فنی مهندسی دانشگاه ها قرار دارد.
دروس تخصصی
عناوین دروس تخصصی در مقطع کارشناسی رشته مهندسی صنایع عبارت اند از:
- اقتصاد عمومی
- اصول حسابداری و هزینه یابی
- مدیریت و کنترل پروژه
- ارزیابی کار و زمان
- طرح ریزی واحدهای صنعتی
- کنترل کیفیت آماری
- تئوری احتمالات و کاربرد آن
- جبر خطی
- آمار مهندسی
- تحقیق در عملیات
- اصول مدیریت و تئوری سازمان
- نقشه کشی صنعتی
- مبانی مهندسی برق
- مدیریت کیفیت و بهره وری
- اقتصاد مهندسی
- استاتیک و مقاومت مصالح
- علم مواد
- روش های تولید
- برنامه ریزی و کنترل تولید و موجودی ها
- برنامه ریزی تولید
- اصول شبیه سازی
- کارگاه ماشین افزار
- کارگاه عمومی جوش
- کارگاه ریخته گری، ذوب و مدلسازی
بازار کار و آینده شغلی
یکی از مهم ترین ویژگی رشته مهندسی صنایع تعداد گرایش های این رشته است که باعث می شود مهندسین صنایع موقعیت شغلی بیشتری را داشته باشند. داوطلب کنکور عزیز اگر تمایل داری که این رشته را به عنوان رشته دانشگاهی خود انتخاب کنی باید بدانی که این رشته تنها یک رشته مهندسی نیست و کسی که این رشته را انتخاب می کند باید مدیریت قوی نیز داشته باشد. کسی که می خواهد در این رشته موقعیت شغلی مناسبی را پیدا کند، باید به خوبی مسائل را تجزیه و تحلیل کند و روابط اجتماعی بالایی نیز داشته باشد.
بر خلاف اسم مهندسی صنایع بیشتر مشاغل مربوط به این رشته در کارخانه ها نیست و مهندس صنايع مي تواند علاوه بر سازمان هاي صنعتي و توليدي، در ساير سازمان ها مانند بانک ها، شرکت هاي بيمه، شرکت های هواپیمایی، بیمارستان ها، کشت و صنعت، خدمات شهری و سازمان هاي دولتي و غير دولتي فعاليت کند. مهندس صنایع حتما نباید در کارخانه شغلی پیدا کند و می تواند در هر مکان دیگری که نیاز به برنامهریزی و مدیریت داشته باشد، شغلی پیدا کند. در اینجا فعالیت های مهندس صنایع عبارت اند از؛
- انتخاب و طراحي فرايندها و روش هاي ساخت
- انتخاب و طراحي ابزار و تجهيزات
- طراحي تسهيلات فيزيکي شامل استقرار واحدها، ماشين آلات، تجهيزات، سيتم هاي حمل و نقل و طراحي تاسيسات انبار محصول و مواد اوليه
- برنامه ريزي و کنترل توزيع کالاها و خدمات توليد، کنترل موجودي، کنترل کيفيت، تعمير و نگهداري کارخانه، مديريت پروژه و ساير فعاليت هاي مربوطه
- ايجاد سيستم هاي کنترل هزينه و بودجه و تحليل هزينه ها
- بررسي اقتصادي روش های سرمايه گذاري
- طراحي و ايجاد سيستم هاي اطلاعات و کنترل در مديريت
- ايجاد و استقرار سيستم هاي ارزيابي مشاغل
- طراحي و ايجاد سيستم هاي مديريت حقوق و دستمزد و پرداخت هاي تشويقي و پاداش
- سنجش و ارزيابي کارکرد
- برنامه ريزي و سازماندهي نيروي انساني
- برنامه ريزي اقتصادي و مديريت مالي